ลงทุน AI เพิ่มขึ้น แต่ ROI ยังไม่มา? เจาะโจทย์ใหม่องค์กรยุค AI พร้อมอินไซต์สำคัญจาก Fujitsu

ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา AI ได้ก้าวขึ้นเป็นวาระสำคัญอันดับต้นๆ บนโต๊ะบริหาร องค์กรจำนวนมากทุ่มงบประมาณทดลองและติดตั้ง AI ในกระบวนการทำงาน ทั้งการวิเคราะห์ข้อมูล การจัดการองค์ความรู้ และการช่วยตัดสินใจ ทว่าคำถามของผู้บริหารในวันนี้กลับเปลี่ยนจาก "จะเริ่มใช้ AI อย่างไร" ไปสู่ "ทำอย่างไรให้ AI สร้างผลตอบแทน (ROI) ได้จริง" เนื่องจากโครงการ AI จำนวนมากยังจำกัดอยู่เพียงการเพิ่มความสะดวกและลดต้นทุน มากกว่าการสร้างรายได้ใหม่หรือสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันอย่างยั่งยืน

ต้นตอของปัญหา: AI และ Digital Transformation ที่ไร้โจทย์ธุรกิจชัดเจน

หนึ่งในข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการขับเคลื่อน Digital Transformation คือการที่องค์กรเริ่มต้นจาก "เครื่องมือเทคโนโลยี" มากกว่า "เป้าหมายทางธุรกิจ" เมื่อไม่ได้กำหนดปัญหาหรือผลลัพธ์ปลายทางอย่างชัดเจน โครงการ AI จึงจบลงเพียงแค่การทำให้กระบวนการเดิมรวดเร็วขึ้น โดยไม่ได้เปลี่ยนแปลงวิธีคิด การตัดสินใจ หรือโมเดลธุรกิจอย่างมีนัยสำคัญ มร. จุน ฮาชิโมโตะ ตัวแทนประจำประเทศไทย บริษัท ฟูจิตสึ (ประเทศไทย) จำกัด ได้ชี้อินไซต์สำคัญว่า เหตุผลหลักที่การลงทุน AI ยังไม่สร้างผลลัพธ์ตามคาด เป็นเพราะองค์กรขาดการกำหนด "ผลลัพธ์ทางธุรกิจที่ชัดเจนตั้งแต่เริ่มต้น" โจทย์จริงจึงอยู่ที่การตอบให้ได้ว่าต้องการให้ AI เข้ามาแก้ปัญหาจุดไหน เช่น การสร้างรายได้ใหม่ การลดความเสี่ยง การยกระดับประสบการณ์ลูกค้า หรือการปรับเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ

3 ปัจจัยกุญแจสำคัญ เปลี่ยน AI ให้เป็นผลตอบแทนทางธุรกิจ (ROI)

ในยุคที่ทุกองค์กรเข้าถึง AI ได้เหมือนกัน เทคโนโลยีจึงไม่ใช่ข้อได้เปรียบเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ขึ้นอยู่กับความพร้อมในการประยุกต์ใช้ จากประสบการณ์ของฟูจิตสึพบว่า องค์กรที่ประสบความสำเร็จในการเปลี่ยน AI เป็น ROI มักมี 3 ปัจจัยร่วม ดังนี้:

1. วางกลยุทธ์ก่อนเลือกเทคโนโลยี: กำหนดเป้าหมายและดัชนีวัดผล (KPI) ที่ต้องการให้ชัดเจนตั้งแต่แรก ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มรายได้ ลดความเสี่ยง หรือยกระดับประสบการณ์ลูกค้า แล้วจึงเลือกใช้เทคโนโลยีที่ตอบโจทย์
2. เตรียมข้อมูลให้พร้อม (Data Readiness): ประสิทธิภาพของ AI ขึ้นอยู่กับคุณภาพของข้อมูล ข้อมูลที่จัดเก็บกระจัดกระจายหรือไม่แม่นยำจะบั่นทอนศักยภาพของ AI องค์กรจึงต้องปรับปรุงโครงสร้างข้อมูลควบคู่กันไป
3. สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่พร้อมเปลี่ยนผ่าน: พัฒนาคนและเทคโนโลยีไปพร้อมกัน ทั้งการอัปสกิลพนักงาน การปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมการทำงาน และการเปิดรับวิธีคิดใหม่ๆ โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างผู้บริหาร ฝ่ายไอที และทีมธุรกิจที่ใช้งานจริง

จากการทดลองใช้ สู่การพิสูจน์ผลลัพธ์ที่วัดผลได้

ก้าวถัดไปของผู้บริหารไม่ใช่การทุ่มเงินลงทุนใน AI ให้มากขึ้น แต่คือการ "เลือกลงทุนในสิ่งที่ตอบโจทย์ธุรกิจจริง" ประเมินว่าโครงการใดควรขยายผล (Scale up) โครงการใดต้องปรับแนวทาง และโครงการใดควรมองหาทางเลือกใหม่ เพื่อให้การลงทุนใน AI สามารถพิสูจน์ผลตอบแทนทางธุรกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม