โซลาร์ภาคประชาชนกับชาวคอนโด: เมื่อหลังคาไม่ใช่ของเรา คนเมืองจะเข้าถึงพลังงานสะอาดได้อย่างไร?
โครงการ “โซลาร์ภาคประชาชน” โดยการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) และการไฟฟ้านครหลวง (MEA) ที่เปิดตัวเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 นับเป็นก้าวสำคัญด้วยงบอุดหนุนรวม 50,000 ล้านบาท สนับสนุนค่าอุปกรณ์และติดตั้งสูงสุดรายละ 50,000 บาท ตั้งเป้า 1 ล้านราย อย่างไรก็ตาม มาตรการนี้กลับกลายเป็นโจทย์ใหญ่สำหรับ “คนอยู่อาศัยในคอนโดมิเนียม” ที่อาจเข้าถึงสิทธิได้ยากจากเงื่อนไขทางข้อกฎหมายและการบริหารจัดการ
3 ข้อจำกัดหลัก: ทำไมคนอยู่คอนโดเข้าถึงโซลาร์ภาคประชาชนยาก?
- สิทธิในทรัพย์สินและหลังคา: หลังคาคอนโดมิเนียมถือเป็น “ทรัพย์ส่วนกลาง” ไม่ใช่ของส่วนบุคคล การตัดสินใจติดตั้งต้องผ่านกระบวนการอนุมัติและมติเห็นชอบจากที่ประชุมเจ้าของร่วม
- เงื่อนไขมิเตอร์ไฟฟ้า: ผู้ขอรับสิทธิต้องเป็นผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทที่ 1 (บ้านอยู่อาศัย) และมีชื่อเป็นเจ้าของมิเตอร์ แต่ไฟฟ้าในพื้นที่ส่วนกลางมักใช้มิเตอร์แยกในนามนิติบุคคล
- การส่งผ่านผลประโยชน์: แม้การติดตั้งโซลาร์จะช่วยลดค่าไฟส่วนกลาง (เช่น ลิฟต์, ไฟส่องสว่าง, ปั๊มน้ำ) ได้ แต่ไม่ได้ลดค่าไฟฟ้าในบิลส่วนบุคคลของแต่ละห้องชุดโดยตรง ขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการบัญชีของนิติบุคคล
ติดโซลาร์คอนโดคุ้มไหม? ส่องผลศึกษางานวิจัย
จากงานวิจัย “การวิเคราะห์การลงทุนและผลตอบแทนระบบพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา: กรณีศึกษา อาคารคอนโดมิเนียม ลุมพินี เพลส พระราม 8” โดย นายเรวัต อินทคีรี (มหาวิทยาลัยสยาม, มีนาคม 2567) พบข้อมูลน่าสนใจ ดังนี้:
- พื้นที่ติดตั้ง: 312 ตารางเมตร
- กำลังผลิตสูงสุด: 53.04 kWp
- ปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้: ~73,746 หน่วย/ปี
- มูลค่าที่ประหยัดค่าไฟได้: ~309,773 บาท/ปี
- เงินลงทุนประมาณ: 1.79 ล้านบาท (ระยะเวลาคืนทุนราว 7.1 ปี)
หมายเหตุ: เป็นเพียงกรณีศึกษาเฉพาะอาคาร ผลตอบแทนจริงขึ้นอยู่กับพื้นที่หลังคา พฤติกรรมการใช้ไฟกลางวัน และค่าใช้จ่ายการบำรุงรักษาของแต่ละแห่ง
สู่ Smart City: ข้อเสนอแนะนโยบายพลังงานเพื่อคนเมือง
หากมองในมิติเมืองอัจฉริยะ (Smart City) การส่งเสริมโซลาร์เซลล์ไม่ควรกระจายอยู่แค่บ้านเดี่ยว แต่ควรออกแบบนโยบายรองรับที่อยู่อาศัยแนวตั้ง ได้แก่:
- กลไกอุดหนุนสำหรับมิเตอร์ส่วนกลาง: ปรับเกณฑ์ให้สินเชื่อหรือเงินอุดหนุนแก่นิติบุคคลอาคารชุด
- ความโปร่งใสในการจัดสรร: มีแนวทางเกณฑ์การแบ่งปันผลประหยัดค่าไฟให้แก่ผู้พักอาศัยและผู้เช่าอย่างเป็นธรรม
- โซลูชันพลังงานเมือง: บริหารจัดการการผลิตและใช้ไฟฟ้าให้สอดคล้องกับพีคการใช้ไฟช่วงกลางวันของอาคารขนาดใหญ่
