SMR โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก ทางรอดพลังงานไทยรับมือยุค AI & Data Center

 

ประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายครั้งใหญ่ในการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด เนื่องจากยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีระดับโลก (Big Tech) เช่น Google, AWS และ CtrlS ที่เข้ามาลงทุนตั้ง Data Center ในไทย มีเป้าหมายชัดเจนที่จะใช้ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน 100% ภายในปี 2573 ทำให้แหล่งพลังงานแบบเดิมอาจไม่เพียงพอและไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป

ประเด็นสำคัญที่ต้องรู้

• SMR คืออะไร?: Small Modular Reactor หรือ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก เป็นเทคโนโลยีพลังงานสะอาดขั้นสูงที่มีความเสถียรสูง ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องไฟตก-ไฟดับ และช่วยขับเคลื่อนประเทศสู่เป้าหมาย Carbon Neutrality
• เอกชนไทยขยับตัวแรง: ราช กรุ๊ป จับมือ กลุ่มสหพัฒน์ ประกาศความพร้อมศึกษาโมเดลและหาพาร์ตเนอร์ระดับโลก (จีน, ญี่ปุ่น, แคนาดา, ยูเครน) เพื่อเตรียมลงทุนพัฒนา SMR ในไทย นอกจากนี้ยังมีบิ๊กพลังงานรายอื่น เช่น GPSC, BGRIM, GULF, EGCO, WHA และ BANPU ที่สนใจศึกษาเช่นกัน
• ความคืบหน้าจากภาครัฐ: กระทรวงพลังงานเตรียมบรรจุ SMR ปริมาณ 600 เมกะวัตต์ ไว้ในปลายร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าฉบับใหม่ หรือ PDP2025 ที่คาดว่าจะประกาศใช้ในปีนี้ โดยจะมีการบรรจุเทคโนโลยีไฮโดรเจนและการกักเก็บคาร์บอน (CCS) ควบคู่ไปด้วย คาดว่ากระบวนการศึกษาและเตรียมความพร้อมของไทยจะใช้เวลาประมาณ 10-12 ปี
• เพื่อนบ้านอาเซียนนำไปก่อนแล้ว:
• อินโดนีเซีย: ก้าวหน้าที่สุด ปักหมุดพื้นที่ศักยภาพ 29 แห่ง คาดเริ่มใช้เชิงพาณิชย์ปี 2575
• ฟิลิปปินส์: เลือกซัพพลายเออร์เทคโนโลยี SMR จากสหรัฐฯ แล้ว
• เวียดนาม: ผ่านกฎหมายไฟเขียวให้เริ่มผลิตไฟฟ้าจากนิวเคลียร์อีกครั้ง
• ความท้าทายที่ต้องก้าวผ่าน: แม้สถาบันการเงินทั่วโลกจะพร้อมหนุน แต่ SMR ยังต้องเจอโจทย์หิน ทั้งเรื่องความกังวลด้านความปลอดภัยของสาธารณชน (บทเรียนจากเชอร์โนบิลและฟุกุชิมะ), การจัดการกากนิวเคลียร์, การพึ่งพาเชื้อเพลิงยูเรเนียมจากรัสเซียที่มีสัดส่วนถึง 40% ของโลก รวมถึงปัญหาการขาดแคลนบุคลากรและวิศวกรผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางในภูมิภาคอาเซียน