RUN ดันแพลตฟอร์มอัจฉริยะ "DWM" สยบวิกฤตขยะ E-Waste รับยุคพลังงานสะอาด
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคพลังงานสะอาดอย่างเต็มตัว ทั้งโซลาร์เซลล์และรถยนต์ไฟฟ้า (EV) แต่สิ่งที่กำลังจะตามมาคือ "กองทัพขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-Waste)" ระลอกใหญ่ ซึ่งปัจจุบันไทยมีขยะ E-Waste เพียง 20% เท่านั้นที่จัดการอย่างถูกวิธี ส่วนอีก 80% ตกอยู่ในมือของร้านรับซื้อของเก่าหรือซาเล้ง ซึ่งเสี่ยงต่อการทำสารเคมีอันตราย (เช่น แคดเมียมและตะกั่ว) รั่วไหลสู่ธรรมชาติ
เพื่อแก้ปัญหานี้ เครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) นำโดยมหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) จึงได้พัฒนา แพลตฟอร์ม DWM (Digital Waste Management) ระบบติดตามซากขยะอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะขึ้นมา
แพลตฟอร์ม DWM ทำอะไรได้บ้าง?
- ติดตามแบบ Real-time: เชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่ ครัวเรือน, คนเก็บขยะ, โรงงานคัดแยก ไปจนถึงภาครัฐ ทำให้เห็นเส้นทางขยะสด ๆ ลดการลักลอบทิ้ง
- ได้มาตรฐานสากล: รองรับการติดตามขยะอิเล็กทรอนิกส์ครอบคลุมทั้ง 9 ประเภท
- วัดผลรักษ์โลกได้: คำนวณปริมาณการลดการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการรีไซเคิลที่ถูกต้องได้ด้วย
ผลการทดสอบ และการขยายผลในอนาคต
- นำร่องที่พัทยา: ทดลองใช้จัดการ "ตู้เย็นเก่า" (ขยะที่จัดการยากที่สุดเพราะมีสารพิษในคอมเพรสเซอร์) พบว่าระบบช่วยดึงขยะเข้าสู่โรงงานกำจัดได้ถูกต้อง 100% ไม่มีตกค้าง
- ต่อยอดงานวิจัย: มธ. นำแพลตฟอร์มนี้ไปใช้ต่อยอดในโครงการสกัดโลหะมีค่าจากแผงโซลาร์เซลล์และแบตเตอรี่ EV ส่วน มหิดล นำไปศึกษาผลกระทบสารปนเปื้อนในชุมชน
- โกอินเตอร์: เตรียมขยายผลไปจัดการขยะข้ามพรมแดนในกลุ่มประเทศลุ่มแม่น้ำโขง (ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม) ในปี 2027
แม้เทคโนโลยี DWM และร่าง พ.ร.บ.การจัดการซากผลิตภัณฑ์ฯ (EPR) จะพร้อมแค่ไหน แต่หัวใจสำคัญของความยั่งยืนที่แท้จริง ต้องเริ่มจาก "พฤติกรรมผู้บริโภค" ที่ต้องตระหนักรู้และแยกขยะอิเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ต้นทางครับ
